Mediation waarom, wat en hoe

Wat is mediation?

Mediation is een vorm van buitengerechtelijke conflictoplossing. Een gestructureerd onderhandelingsproces onder leiding van een onafhankelijke mediator. Partijen zoeken onder begeleiding van een neutrale derde naar een oplossing voor hun geschil. De mediator legt partijen geen (juridische) beslissing op. Partijen houden de controle over de oplossing in eigen hand. Het onderhandelingsresultaat wordt vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst die juridisch bindend en afdwingbaar is.

Mediation is geschikt voor het oplossen van externe commerciële geschillen én van interne conflicten bijvoorbeeld in arbeidsrelaties.

Het kan met succes ingezet worden in diverse stadia van een conflict. Bijvoorbeeld als management instrument om (escalatie van) een conflict te voorkomen of onderhandelingen te begeleiden. Zelfs als het geschil al voorgelegd is aan de rechter of arbiter, kan mediation alsnog een rol spelen.

Mediation is een vorm van Alternative Dispute Resolution (ADR). ADR is de verzamelnaam voor geschiloplossingsprocedures waarbij partijen hun geschil oplossen zonder dat een derde een (bindende) beslissing oplegt.

 

Waarom mediation?

Een advocaat probeert voor zijn cliënt een oplossing te vinden die het minst kostbaar is en die ook op de lange duur goed uitwerkt. Niemand is gebaat bij jarenlange procedures die onzekerheid geven over de afloop. In eerste instantie zijn het vaak de cliënten die niet enthousiast zijn om mediation “te proberen” omdat zij veelal nog onbekend zijn met deze methode van conflictoplossing.

Onderzoek wijst uit, dat cliënten - en ook de tegenpartij(en) – de advocaat vaak dankbaar zijn omdat hij de optie mediation heeft voorgelegd. En een tevreden cliënt voor wie mediation tot een snelle oplossing heeft geleid, komt weer bij de advocaat terug, ook zonder dat er sprake is van een geschil. Bijvoorbeeld voor advies over het omgaan met een ondernemingsraad of vragen over milieukwesties, de mededingingswet of algemene leveringsvoorwaarden.

  • Mediation is snel en efficiënt;
  • Eigen “business” oplossingen (win-win), in plaats van juridische beslechting;
  • Een neutrale derde kan beter onderscheiden tussen emotionele en inhoudelijke aspecten (vinden van de ‘blocking issues’);
  • Focus op  belangen & toekomst in plaats van op (juridische) standpunten & verleden;
  • Een mediator kan separaat met partijen spreken (‘caucus’), waardoor de echte belangen op tafel kunnen komen;
  • Partijen behouden zelf controle over conflict en oplossing;
  • Een mediation biedt vertrouwelijkheid;
  • Zakelijke relaties kunnen behouden blijven;
  • Relaties kunnen zorgvuldig worden beëindigd.

 

Hoe werkt mediation?

Een neutrale mediator die het vertrouwen van alle betrokkenen heeft, wordt benoemd. Vervolgens faciliteert de mediator de onderhandelingen en stimuleert de betrokkenen om tot een oplossing te komen. Bijvoorbeeld door in kaart te brengen wat er gebeurt als partijen er niet uit zouden komen (een realiteitstoets). Of door een oplossing te vergelijken met het beste alternatief als er geen overeenstemming tussen partijen bereikt wordt.

Een mediator zal meer nadruk leggen op de achterliggende belangen en de toekomst van de betrokkenen. Dit in tegenstelling tot een gerechtelijke procedure waar het verleden en juridische standpunten een veel grotere rol spelen. Ook zal de mediator de emotionele en inhoudelijke kanten van het geschil scheiden, om vervolgens op beide niveaus tot een optimale oplossing te komen.

Tijdens de mediation kunnen ook zaken geëxploreerd worden die op zich buiten het geschil staan, maar die kunnen bijdragen aan het vinden van oplossingen. Bovendien kan een mediator separaat met partijen spreken in een zogenaamde caucus. Een mediator kan daardoor aan beide kanten van de onderhandelingstafel zitten en de werkelijke belangen en blocking issues van partijen bij de procedure betrekken. Bovendien kan de mediator met beide partijen in vertrouwen opties voor de oplossing exploreren.